Dit najaar opent het Textielmuseum de tentoonstelling Hella Jongerius – Slimme handen: een bijzondere inkijk in het ontwerpproces en textiele werkarchief van een van de meest invloedrijke ontwerpers van Nederland. Aanleiding voor de tentoonstelling is de royale schenking van Jongerius’ textiele ontwerparchief aan het museum. Het archief bestaat uit ruim 4.000 schetsen, modellen en materiaalstalen. In de tentoonstelling wordt een selectie uit dit archief samengebracht met gerealiseerde textiele producten en objecten. Zo wordt zichtbaar hoe het werk van Hella Jongerius ontstaat: niet alleen het eindresultaat staat centraal, maar juist ook het onderzoek, experiment en maakproces dat eraan voorafgaat.

Internationaal verwierf Jongerius bekendheid met ontwerpen voor onder meer Ikea, KLM, Vitra en Maharam. Haar werk is opgenomen in de collecties van musea als Moma in New York, het V&A Museum in Londen en Centre Pompidou in Parijs. Textiel vormt een rode draad door haar ruim dertigjarige carrière. Jongerius onderzoekt met haar werk de wisselwerking tussen ambacht en industrie, kleur, materiaal, techniek en innovatie – en documenteert dat proces nauwgezet.

Precies dat maakt haar textielarchief zo bijzonder. Het is geen voltooid geheugen, maar een werkarchief waar Jongerius zelf voortdurend naar teruggrijpt: bij elk nieuw project kijkt ze terug naar eerder onderzoek, dat zo jaren later opnieuw het vertrekpunt kan vormen voor andere ontwerpen.

'In het archief zitten zoveel handschriften, open eindjes, patronen, technieken en materialen. Je hoeft alleen maar de ene doos met de andere samen te voegen en je hebt een heel nieuw ontwerp. Daar zitten zoveel mogelijkheden in voor nieuw werk,' aldus Hella Jongerius.

Twee jaar geleden schonk Jongerius haar omvangrijke textiele ontwerparchief aan het Textielmuseum. Het museum had op dat moment al ruim veertig textiele objecten van Jongerius in de collectie. Met steun van de Vereniging Rembrandt, mede dankzij het Titus Fonds, verwierf het daarnaast elf belangrijke objecten uit haar textiele oeuvre: van een vroeg werk als de Knitted Lamptot de meer recente Space Amulets. Het geschonken archief beslaat 160 dozen met duizenden materiaalproeven en textielstalen die gedurende haar carrière door Jongeriuslab zijn verzameld. Daarmee heeft het TextielMuseum als het ware een blauwdruk van Jongerius’ textiele werk en werkwijze in handen.

Aan de hand van een selectie van schetsen, stalen, prototypes en gerealiseerde ontwerpen krijgen bezoekers een inkijk in Jongerius’ textiele ontwerpbrein. In Slimme handen wordt het archief niet simpelweg chronologisch gepresenteerd. Werk uit verschillende periodes wordt met elkaar verbonden aan de hand van thema’s als dynamisch archief, kleur, ambacht en industrie. Zo worden dwarsverbanden zichtbaar tussen ideeën, onderzoeken en ontwerpen die soms jaren uit elkaar liggen.

Jongeriuslab onderzoekt al drie decennia hoe ambachtelijke technieken en industriële productie elkaar kunnen versterken. De titel Slimme handen verwijst naar Jongerius’ manier van werken, waarin conceptueel denken hand in hand gaat met experiment, materiaalonderzoek en het fysieke maken. Imperfecties, onregelmatigheden en zichtbare sporen van het maakproces worden daarbij niet weggewerkt, maar kunnen een ontwerp juist een menselijke maat geven. Deze onderzoekende en fysieke manier van werken wordt ook wel haar ‘dirty hands’-methode genoemd.

Als boegbeeld van het Nederlandse design deelt Jongerius al decennia haar kennis met een nieuwe generatie ontwerpers en betrekt ze hen actief bij haar onderzoek. Die uitwisseling van kennis en de kruisbestuiving die daaruit ontstaat, vormen een belangrijk onderdeel van haar praktijk en krijgen in Slimme handen een plek.

Zo is in de tentoonstelling werk te zien van vier ontwerpers die op verschillende momenten in hun carrière deel uitmaakten van het ontwerpteam van Jongeriuslab: Meyers + Fügmann, Adrianus Kundert en Jos Klarenbeek. Ieder heeft een eigen specialisme, maar allen delen een professionele interesse in textiel en in het bijzonder in de mogelijkheden van het weven. De combinatie van materiaalonderzoek, ambacht en een slimme toepassing van technologie toont hoe hun ervaring bij Jongeriuslab doorwerkt in hun eigen praktijk.

Links

www.textielmuseum.nl
www.jongeriuslab.nl

Tags

nieuws, interieur, tentoonstelling, museum, ontwerper, designer, generatie, textiel, stof, onderzoek, kennis, kruisbestuiving, ontwerpteam, ervaring, technieken, industrieel, productie, materiaalonderzoek, experiment, productie, maakproces, decennia, methode, #textielmuseum, #hellajongerius, #jongeriuslab